Pyrolusiet
Hoogte: 1,5-3,5cm
Breedte: 4-6cm
Diepte: 2-4,5cm
Gewicht: 11-128g
Afkomst: Bulgarijë
Pyrolusiet is een mangaanoxide-mineraal dat bekendstaat om zijn staalgrijze tot diepzwarte kleur en metaalachtige tot doffe glans. Het komt vaak voor in massieve, vezelige of aardachtige structuren en kan soms dendritische (boomachtige) patronen vormen op gesteenteoppervlakken.
Chemische samenstelling: Pyrolusiet bestaat uit mangaandioxide en heeft de chemische formule MnO₂. Het hoge mangaangehalte maakt het een belangrijke bron van mangaan voor industriële toepassingen. De donkere kleur wordt veroorzaakt door de hoge concentratie mangaan in oxidatietoestand +4 binnen het kristalrooster.
Kristalstructuur: Pyrolusiet heeft een tetragonale kristalstructuur. Goed gevormde kristallen zijn zeldzaam; het mineraal komt meestal voor in massieve, korrelige of vezelige aggregaten.
Hardheid: Pyrolusiet heeft een hardheid van 2 tot 2,5 op de schaal van Mohs, wat betekent dat het relatief zacht is. Het kan gemakkelijk worden bekrast en laat vaak een zwart tot donkergrijs streeppoeder achter.
Transparantie en breking: Het mineraal is ondoorzichtig en heeft een metaalachtige tot doffe glans. Door de dichte samenstelling vertoont het geen transparantie.
Temperatuur- en lichtgevoeligheid: Pyrolusiet is stabiel onder normale omstandigheden, maar kan bij verhitting zuurstof afgeven en overgaan in andere mangaanoxiden. Het is niet gevoelig voor licht, maar kan afgeven bij aanraking door zijn zachte, soms poederige structuur.
Vorming: Pyrolusiet vormt zich meestal in oxidatiezones van mangaanhoudende ertslagen. Het ontstaat door verwering en oxidatie van andere mangaanmineralen of door neerslag uit mangaanrijke oplossingen in sedimentaire omgevingen.
Afkomst: Pyrolusiet wordt wereldwijd gevonden in mangaanrijke afzettingen. Belangrijke vindplaatsen bevinden zich onder andere in landen zoals Zuid-Afrika, Brazilië, India en China, waar het mineraal wordt gewonnen als belangrijke bron van mangaan voor de staalindustrie.