Zwarte chalcedoon met apofylliet en oranje stilbiet

Hoogte: 8,5cm
Breedte: 5cm
Diepte: 3cm
Gewicht: +/- 112g
Afkomst: Sarul Mines, Nashik, Maharashtra, India

Zwarte chalcedoon met apofylliet en oranje stilbiet is een mooie contrasterende mineraalcombinatie met donkere chalcedoon als basis en daarop heldere apofyllietkristallen en waaiervormige oranje/roze stilbiet.

Chemische samenstelling: Zwarte chalcedoon bestaat voornamelijk uit siliciumdioxide (SiO₂). De zwarte kleur ontstaat door sporen van elementen zoals ijzer, mangaan of koolstofverbindingen die tijdens de vorming in het silica terechtkomen. Apofylliet is een gehydrateerd kalium-calcium-silicaatfluoride met de chemische formule KCa₄Si₈O₂₀(F,OH)·8H₂O. Stilbiet behoort tot de zeolietgroep en heeft de chemische formule NaCa₂Al₅Si₁₃O₃₆·14H₂O. De oranje kleur van stilbiet ontstaat meestal door sporen van ijzer.

Kristalstructuur: Chalcedoon behoort tot het trigonaal kristalsysteem, maar verschijnt meestal in massieve, microkristallijne vormen zonder zichtbare kristallen. Apofylliet vormt vaak kubusachtige of piramidale kristallen met een vlakke, glanzende afwerking. Stilbiet kristalliseert in het monokliene kristalsysteem en vormt vaak waaiervormige, plaatachtige of bundelvormige kristallen.

Hardheid: Chalcedoon heeft een hardheid van ongeveer 6,5 tot 7 op de schaal van Mohs. Apofylliet is zachter, met een hardheid van ongeveer 4,5 tot 5. Stilbiet heeft een vergelijkbare hardheid van ongeveer 3,5 tot 4.

Transparantie en breking: Zwarte chalcedoon is meestal opaak tot licht doorschijnend en heeft een wasachtige tot glasachtige glans. Apofyllietkristallen zijn vaak doorzichtig tot doorschijnend en vertonen een sterke glasachtige glans, met een brekingsindex rond 1,53 tot 1,54. Stilbiet is meestal doorschijnend tot transparant en heeft een parelachtige tot glasachtige glans op de kristalvlakken.

Temperatuur- en lichtgevoeligheid: Chalcedoon is relatief stabiel onder normale omstandigheden. Apofylliet en stilbiet bevatten watermoleculen in hun kristalstructuur en kunnen bij hoge temperaturen water verliezen, wat kan leiden tot barsten of verlies van glans.

Vorming: In het gebied rond Nashik vormen zwarte chalcedoonlagen zich in holtes van basaltische lavastromen. Later kunnen hydrothermale oplossingen mineralen afzetten in deze holtes, waardoor apofylliet- en stilbietkristallen op het oppervlak van de chalcedoon groeien.

Afkomst: Dit type combinatie wordt gevonden in het basaltische Deccan Traps-gebied rond Nashik in Maharashtra, India. De regio staat bekend om haar geodes en holtes in basalt waarin mineralen zoals chalcedoon, apofylliet, stilbiet en andere zeolieten kunnen kristalliseren.